"การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ท่านผู้ล่วงลับนั้น เป็นประเพณีของท่านผู้ประเสริฐมีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน ที่พาดำเนินมาอย่างนี้อยู่ธรรมดาผู้ตายแม้แต่ยังมีชีวิตอยู่ก็หวังพึ่งพิงคนอื่นอยู่ตลอดมา"

การทำบุญ

   การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ท่านผู้ล่วงลับนั้น เป็นประเพณีของท่านผู้ประเสริฐมีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน ที่พาดำเนินมาอย่างนี้อยู่ธรรมดาผู้ตายแม้แต่ยังมีชีวิตอยู่ก็หวังพึ่งพิงคนอื่นอยู่ตลอดมา ตั้งแต่อยู่ในท้องตกคลอดออกมา เป็นเด็กเป็นผู้ใหญ่ จนกระทั่งเฒ่าแก่ชรามีแต่ความหวังพึ่งผู้อื่นเป็นประจำตลอดนิสัย คือมีนิสัย อย่างนั้นมาตลอด

   ทีนี้การล้มการตายไปความหวังไม่ได้หมด มันสุดวิสัยแล้วก็ยอมตาย แต่ความหวังพึ่งพิงผู้อื่นนั้นมีอยู่เต็มหัวใจด้วยกัน เพราะฉะนั้นในฐานะที่ควรจะเป็นไปได้ ท่านจึงทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้ท่านผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งมีความหวังและพอที่จะได้รับส่วนกุศลอยู่ก็ให้ได้รับไป นี่ปราชญ์ทั้งหลายท่านทำมาอย่างนี้ เรียกว่าทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ท่านผู้ล้มผู้ตายไป เวลาทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ท่านผู้ล้มผู้ตายไป เวลาทำบุญผู้ที่จะอุทิศส่วนกุศลก็เริ่มตั้งใจอุทิศ

   อุทิศ แปลว่า เฉพาะเจาะจง ท่านผู้ใดมีญาติมีพี่น้องอะไรก็มุ่งต่อท่านผู้นั้นๆ เรียกว่าอุทิศถึงท่านผู้ที่ล่วงลับผู้มีบุญมีคุณทั้งหลาย ผู้ที่อยู่ในฐานะที่รับไม่ได้ก็มีเยอะ เช่น ไปตกนรกหมกไหม้เสียแล้วอย่างนี้รับก็ไม่ได้ ส่วนบุญส่วนกุศลนั้นก็ย้อนเข้ามาสู่ตัวเองผู้บำเพ็ญ นี่ละความมุ่งหมายที่ท่านพาดำเนินมา ทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ท่านผู้ที่ล่วงลับซึ่งสุดวิสัยแล้วที่จะช่วยตัวเองได้ ก็อาศัยผู้อื่นมีญาติมิตรทั้งหลาย

ญาณสัมปันโนวาท หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน 
เทศน์อบรม ณ วัดป่าบ้านตาด จังหวัดอุดรธานี
วันที่ 21 มิถุนายน พุทธศักราช 2535